Chiều ngày 09/10/2026, Trường Đại học Luật, Đại học Quốc gia Hà Nội phối hợp với Đại sứ quán Cộng hòa Pháp tại Việt Nam tổ chức buổi giảng chuyên đề “Chuyển đổi số và AI trong xây dựng và vận hành chính quyền số”. Chương trình mang đến những kinh nghiệm thực tiễn từ Pháp, đồng thời gợi mở các vấn đề pháp lý về quản trị dữ liệu, trách nhiệm công và bảo đảm quyền của người dân trong nền hành chính số.
Chương trình có sự tham gia của PGS.TS. Nguyễn Tiến Vinh, Hiệu trưởng Trường Đại học Luật, ĐHQGHN; bà Trần Lan Hương, Trưởng phòng Hợp tác Tư pháp, Pháp luật và Quản trị, Đại sứ quán Pháp tại Việt Nam; các chuyên gia Pháp cùng giảng viên, học viên và sinh viên Nhà trường. Các diễn giả gồm ông Hervé Le Bars, Giám đốc Chương trình DSI, chuyên gia về chính phủ số, chính phủ điện tử; bà Manon Lafitte, chuyên gia pháp luật công nghệ số và dữ liệu tại Numericité; bà Aline Jarneau, Chuyên gia về AI.
Phát biểu khai mạc, PGS.TS. Nguyễn Tiến Vinh trân trọng cảm ơn Đại sứ quán Pháp và các chuyên gia đã phối hợp, chia sẻ kinh nghiệm với Nhà trường. Hiệu trưởng nhấn mạnh, chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo đang trở thành một phần của quá trình đổi mới phương thức quản trị quốc gia, tổ chức nền hành chính và cung cấp dịch vụ công, đặt ra những câu hỏi căn bản đối với khoa học pháp lý.
Khi AI tham gia xử lý thông tin, hỗ trợ giải quyết thủ tục và cung cấp dịch vụ cho người dân, cần xác định rõ chủ thể chịu trách nhiệm đối với kết quả cuối cùng, cơ sở sử dụng dữ liệu, cơ chế bảo đảm quyền của người dân cũng như yêu cầu về tính minh bạch và khả năng giải thích của các quyết định có sự hỗ trợ của thuật toán. Đây là những vấn đề gắn với luật hành chính, quản trị dữ liệu, bảo vệ quyền con người và trách nhiệm công trong kỷ nguyên số.
Từ góc nhìn của một cơ sở đào tạo và nghiên cứu pháp luật, Hiệu trưởng khẳng định: “Công nghệ phải đi cùng với thể chế; đổi mới phải đi cùng với trách nhiệm”. Hiệu quả của nền hành chính cần được xem xét đồng thời với yêu cầu bảo đảm các quyền và lợi ích hợp pháp của người dân. Việc ứng dụng AI phải xuất phát từ vấn đề thực tế cần giải quyết, gắn với đơn giản hóa, thiết kế lại quy trình và duy trì trách nhiệm của con người.
Nội dung chuyên đề làm rõ cách tiếp cận chuyển đổi số vượt ra ngoài việc đưa biểu mẫu, thủ tục lên môi trường trực tuyến. Kinh nghiệm được giới thiệu từ Pháp nhấn mạnh yêu cầu đơn giản hóa quy trình trước khi tự động hóa, kết nối liên thông hệ thống thông tin và tổ chức phối hợp giữa các đơn vị. Để AI phát huy hiệu quả, cơ quan hành chính cần có nền tảng dữ liệu được chuẩn hóa, nguồn thông tin được cập nhật, dịch vụ số vận hành ổn định và quy trình có khả năng truy xuất.
Một trọng tâm của bài giảng là quản trị AI có trách nhiệm. Việc sử dụng công cụ AI không đồng nghĩa với chuyển trách nhiệm hành chính sang máy móc hoặc nhà cung cấp. Cần phân định rõ vai trò của cơ quan cung cấp dịch vụ, cán bộ sử dụng AI, đơn vị công nghệ và các bộ phận phụ trách pháp lý, an toàn thông tin. Khả năng kiểm tra nguồn, giải thích kết quả, điều chỉnh nội dung và can thiệp của con người cần được tích hợp ngay từ giai đoạn thiết kế hệ thống.
Các trường hợp ứng dụng thực tế được giới thiệu gồm trợ lý AI hỗ trợ giải đáp thông tin hành chính, tìm kiếm và tổng hợp nội dung từ nguồn chính thức, hỗ trợ soạn thảo câu trả lời và phân công sơ bộ các đề xuất sửa đổi của nghị sĩ. Với mô hình trợ lý hành chính, AI tìm kiếm thông tin và đề xuất câu trả lời có dẫn nguồn; cán bộ kiểm tra, chỉnh sửa và phê duyệt trước khi sử dụng. Cách tiếp cận này hướng tới giảm tải công việc, dành thêm thời gian hỗ trợ những trường hợp phức tạp, đồng thời bảo đảm sự kiểm soát của con người.
Chuyên đề cũng nhấn mạnh rằng chất lượng mô hình AI không thể bù đắp cho một kho dữ liệu thiếu hoặc chưa được cập nhật. Hiệu quả ứng dụng cần được đánh giá bằng cả chất lượng kỹ thuật và giá trị thực tế: độ chính xác của câu trả lời, thời gian kiểm chứng, mức độ giảm sai sót, khả năng sử dụng kết quả và trải nghiệm của người dùng. Bảo vệ dữ liệu, kiểm thử trước khi triển khai rộng rãi và giám sát trong suốt quá trình vận hành là những điều kiện quan trọng để xây dựng lòng tin.
Thông qua việc kết nối kinh nghiệm quản trị công với góc nhìn pháp lý, chương trình tạo cơ hội để giảng viên, học viên và sinh viên Nhà trường tiếp cận các vấn đề mới của nền hành chính số. Những nội dung được giới thiệu gợi mở hướng nghiên cứu liên ngành về pháp luật, công nghệ và quản trị, đồng thời góp phần tăng cường kết nối học thuật giữa Trường Đại học Luật, ĐHQGHN với các đối tác Pháp.
