Ngày 7/9/2026, Trường Đại học Luật, ĐHQGHN công bố Chương trình hợp tác đào tạo, nghiên cứu và hỗ trợ pháp luật Việt Nam – Hàn Quốc và tổ chức tổ chức Hội thảo quốc tế “Rủi ro và kiểm soát rủi ro pháp lý trong giao kết và thực hiện hợp đồng giữa doanh nghiệp Việt Nam và doanh nghiệp Hàn Quốc”.
Trong chuỗi sự kiện, Trường công bố định hướng xây dựng Chương trình hợp tác đào tạo, nghiên cứu và hỗ trợ pháp luật Việt Nam – Hàn Quốc, với tên tiếng Anh dự kiến Vietnam-Korea Cooperation Program for Legal Education, Research and Services (VK-LERS). Ba trụ cột gồm nghiên cứu pháp luật; đào tạo và phát triển nhân lực; kết nối và hỗ trợ pháp luật.
Các nghiên cứu so sánh, nhóm nghiên cứu chung, ấn phẩm song ngữ, trao đổi chuyên gia, học bổng, thực tập, cập nhật pháp luật và kết nối dịch vụ pháp lý được định hướng tạo thành kênh hợp tác ổn định giữa cơ sở đào tạo, tổ chức nghề nghiệp, doanh nghiệp và cộng đồng hai nước.
Tiếp theo Chương trình, là Hội thảo quốc tế “Rủi ro và kiểm soát rủi ro pháp lý trong giao kết và thực hiện hợp đồng giữa doanh nghiệp Việt Nam và doanh nghiệp Hàn Quốc”. Hội thảo do Trường Đại học Luật, Đại học Quốc gia Hà Nội phối hợp với Công ty Luật Taeil (Hàn Quốc) tổ chức. Quy tụ các chuyên gia, nhà khoa học và những người làm thực tiễn pháp lý của hai nước, Hội thảo tiếp cận rủi ro hợp đồng như một quá trình cần được quản trị từ khi lựa chọn đối tác, thiết kế giao dịch đến giải quyết tranh chấp và thi hành phán quyết.
Quan hệ kinh tế, thương mại Việt Nam – Hàn Quốc ngày càng mở rộng cũng làm giao dịch xuyên biên giới thêm phức tạp. Hợp đồng có thể chịu tác động đồng thời của pháp luật quốc gia, điều ước quốc tế, quy định bắt buộc và yêu cầu thi hành tại nơi có tài sản. Vì vậy, chất lượng hợp đồng còn nằm ở khả năng dự liệu rủi ro và bảo vệ quyền lợi khi giao dịch gặp trở ngại.
Tham dự chương trình có PGS.TS. Nguyễn Tiến Vinh – Hiệu trưởng; PGS.TS. Nguyễn Thị Quế Anh – nguyên Hiệu trưởng; đại diện Công ty Luật Taeil, VIAC, Cục Quản lý Thi hành án dân sự, Bộ Tư pháp; cùng các chuyên gia, giảng viên và người học. Các diễn giả gồm Luật sư Kim Choo-deok, Luật sư Jeong Jung-ho, GS. Park No-hyeong, PGS.TS. Lê Thị Thu Thủy, bà Vũ Thị Hằng và TS. TTVCC. Hoàng Thế Anh.
Phát biểu khai mạc, PGS.TS. Nguyễn Tiến Vinh đặt Hội thảo trong bối cảnh hợp tác kinh tế Việt Nam – Hàn Quốc phát triển mạnh, trong khi giao dịch xuyên biên giới ngày càng đa dạng, phức tạp. Theo Hiệu trưởng, vấn đề này gắn trực tiếp với cả nhu cầu doanh nghiệp lẫn nghiên cứu, đào tạo luật theo định hướng thực tiễn.
“Việc nhận diện và kiểm soát rủi ro pháp lý trong hợp đồng không chỉ là bài toán chiến lược của các doanh nghiệp, mà còn là trọng tâm nghiên cứu, giảng dạy mang tính thực tiễn cao của Nhà trường”, PGS.TS. Nguyễn Tiến Vinh nhấn mạnh.
Nhà trường đồng thời kỳ vọng hình thành nền tảng hợp tác dài hạn giữa giới học thuật, chuyên gia pháp lý và doanh nghiệp hai nước, chuyển hóa tri thức thành năng lực nghề nghiệp và công cụ phòng ngừa rủi ro.
Hội thảo gồm hai phiên. Phiên 1 do Luật sư Kim Choo-deok và PGS.TS. Nguyễn Bích Thảo chủ trì, tập trung vào nhận diện rủi ro, tài chính, thanh toán, luật áp dụng và diễn đàn giải quyết tranh chấp. Theo chương trình, Phiên 2 do GS. Park No-hyeong và PGS.TS. Lê Thị Thu Thủy chủ trì, mở rộng sang hòa giải, thực tiễn tại VIAC và thi hành án dân sự.
Trục nội dung đầu tiên tiếp cận rủi ro theo toàn bộ vòng đời giao dịch. Báo cáo tổng quan do Luật sư Jeong Jung-ho trình bày đặt hợp đồng Việt Nam – Hàn Quốc trong cấu trúc quy phạm nhiều tầng và rà soát ba chặng: giao kết; thực hiện; giải quyết tranh chấp và thi hành.
Ở giai đoạn giao kết, các bên cần xem xét tư cách pháp lý, thẩm quyền ký, hình thức, ngôn ngữ, luật áp dụng, giấy phép và điều kiện thị trường. Khi thực hiện, rủi ro mở rộng sang thanh toán, ngoại hối, thuế, lao động, dữ liệu, sở hữu trí tuệ, cạnh tranh, xuất xứ hàng hóa, bất khả kháng và thay đổi hoàn cảnh. Khi có tranh chấp, diễn đàn, tống đạt, chứng cứ, công nhận và thi hành phán quyết quyết định giá trị thực tế của quyền theo hợp đồng.
Cách tiếp cận này cho thấy lựa chọn luật áp dụng chỉ kiểm soát một phần rủi ro. Doanh nghiệp còn phải tính đến quy định bắt buộc, nơi có tài sản và khả năng thi hành. Hợp đồng vì thế là công cụ phân bổ rủi ro và tổ chức giao dịch, không chỉ là văn bản ghi nhận thỏa thuận.
Từ góc độ pháp luật tài chính – ngân hàng, PGS.TS. Lê Thị Thu Thủy phân tích năng lực tài chính và rủi ro thanh toán. Việc thẩm định không nên chỉ nhìn vào vốn điều lệ hoặc lợi nhuận mà cần kết hợp khả năng thanh toán, cơ cấu nợ, dòng tiền, chất lượng tài sản và nghĩa vụ đến hạn.
Tham luận cảnh báo rủi ro số như giả mạo email, thay đổi tài khoản nhận tiền, đánh cắp thông tin đăng nhập, chứng từ và hóa đơn giả. Các biện pháp được gợi mở gồm thẩm định đối tác; bảo đảm hiệu lực hợp đồng; sử dụng bảo lãnh, cầm cố, thế chấp, đặt cọc, ký quỹ hoặc phương thức thanh toán phù hợp; đăng ký biện pháp bảo đảm; tăng cường xác minh và bảo mật ngân hàng.
Khả năng thu hồi vốn còn phụ thuộc vào chất lượng tài sản bảo đảm, thứ tự ưu tiên, hiệu lực giao dịch và cơ chế giám sát những sự kiện làm suy giảm năng lực trả nợ. Vì vậy, pháp chế, tài chính, kế toán và kinh doanh cần phối hợp từ trước khi ký hợp đồng.
Tham luận của Luật sư Kim Choo-deok xem lựa chọn luật áp dụng và cơ quan giải quyết tranh chấp là quyết định chiến lược của doanh nghiệp. Tòa án và trọng tài có ưu điểm, giới hạn khác nhau; không có một lựa chọn phù hợp cho mọi giao dịch. Tính chất hợp đồng, quy mô đầu tư, nơi thực hiện nghĩa vụ, vị trí tài sản, yêu cầu bảo mật, khả năng duy trì quan hệ và khả năng thi hành đều cần được cân nhắc.
Từ đó, quản lý rủi ro được đề xuất như một hệ thống gồm thẩm định pháp lý, soạn thảo hợp đồng theo từng giao dịch, kiểm soát nội bộ, tuân thủ và lưu trữ hồ sơ. Email, biên bản, đơn đặt hàng, chứng từ vận chuyển, dữ liệu thanh toán và tài liệu điện tử còn có thể trở thành chứng cứ khi tranh chấp phát sinh.
Ở một hướng khác, GS. Park No-hyeong đề xuất cơ chế nhiều tầng: đàm phán, hòa giải, sau đó là trọng tài hoặc tố tụng khi cần quyết định ràng buộc. Hòa giải hữu ích khi doanh nghiệp muốn xử lý đồng thời quyền pháp lý, lợi ích kinh doanh, bảo mật, chuỗi cung ứng và duy trì quan hệ; còn trọng tài hoặc tòa án cần thiết khi phải áp dụng biện pháp khẩn cấp, cưỡng chế thu thập chứng cứ hoặc xác định dứt khoát quyền và trách nhiệm.
Theo tham luận, hòa giải không dừng ở việc đạt thỏa thuận. Nghĩa vụ, thời hạn, cách xác nhận và hậu quả không thực hiện phải rõ ràng; nơi và cơ chế thi hành cũng cần được tính trước. Công ước Singapore về hòa giải được xem xét từ yêu cầu biến thỏa thuận thành kết quả có thể thực hiện.
Theo chương trình, góc nhìn từ thực tiễn các vụ việc tại VIAC được bố trí trong tham luận của bà Vũ Thị Hằng. Từ góc độ thi hành án dân sự, TS. TTVCC. Hoàng Thế Anh nhấn mạnh: bản án hoặc phán quyết mới là điểm khởi đầu của quá trình thu hồi quyền lợi. Nếu đối tác không có tài sản, tài sản không đủ giá trị, bị ràng buộc bởi quyền của chủ nợ khác hoặc vướng pháp lý, bên thắng kiện vẫn khó thu hồi nợ. Vì vậy, thẩm định tài sản, thiết lập biện pháp bảo đảm hợp lệ và soạn rõ điều khoản thanh toán, bất khả kháng, chế tài phải được thực hiện từ đầu.
Chương trình dành thời lượng thảo luận ở cả hai phiên. Các báo cáo cùng đặt ra giới hạn của quyền lựa chọn luật áp dụng; tiêu chí chọn tòa án, trọng tài hay hòa giải; rủi ro thanh toán số; hiệu lực tài sản bảo đảm; và mối liên hệ giữa thiết kế hợp đồng với công nhận, thi hành kết quả giải quyết tranh chấp.
Các tham luận gợi mở một khung tiếp cận xuyên suốt: nhận diện rủi ro trước khi ký, phân bổ trong hợp đồng, kiểm soát khi thực hiện và gắn với khả năng giải quyết tranh chấp, thi hành. Chuyển hóa kết quả nghiên cứu vào đào tạo, tư vấn và thực hành nghề nghiệp có thể góp phần củng cố nền tảng pháp lý cho hợp tác Việt Nam – Hàn Quốc an toàn, bền vững.
Trong khuôn khổ chương trình còn có Lễ trao học bổng của Quỹ Kyung Woo cho 9 sinh viên và Lễ công bố Chương trình hợp tác pháp luật Việt Nam – Hàn Quốc.
