Ngày 09/7/2026, Trường Đại học Luật, Đại học Quốc gia Hà Nội tổ chức Hội nghị “Tổng kết 10 năm đào tạo Thạc sĩ chuyên ngành Pháp luật về Quyền con người – Giai đoạn 2: 2016 – 2026: Kế thừa và phát triển”. Hội nghị là dịp quan trọng để Nhà trường nhìn lại chặng đường phát triển của một chương trình đào tạo có tính tiên phong trong lĩnh vực luật học ở Việt Nam, đồng thời thảo luận các định hướng đổi mới nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao về pháp luật và quyền con người trong bối cảnh mới.
Chương trình đào tạo Thạc sĩ Pháp luật về Quyền con người của Trường Đại học Luật, ĐHQGHN được triển khai từ năm 2011, là chương trình thạc sĩ ngành luật đầu tiên tại Việt Nam đào tạo chuyên sâu về pháp luật và quyền con người. Trải qua 15 năm xây dựng và phát triển, Chương trình đã từng bước khẳng định vị thế về chất lượng đào tạo, đóng góp vào việc cung cấp nguồn nhân lực có trình độ chuyên môn cao cho các cơ quan Đảng, Nhà nước, tổ chức chính trị – xã hội, cơ sở nghiên cứu, đào tạo, tổ chức quốc tế và khu vực tư nhân.
Hội nghị có sự tham dự của đại diện các cơ quan, tổ chức đối tác, các nhà khoa học, chuyên gia thực tiễn, giảng viên, học viên và cựu học viên của chương trình. Về phía Trường Đại học Luật, ĐHQGHN có PGS.TS. Trịnh Tiến Việt – Phó Hiệu trưởng Nhà trường, PGS.TS. Nguyễn Hoàng Anh – Phó Hiệu trưởng Nhà trường, nguyên lãnh đạo Nhà trường cùng nhiều giáo sư, nhà khoa học, chuyên gia đầu ngành.
Phát biểu khai mạc Hội nghị, PGS.TS. Trịnh Tiến Việt nhấn mạnh: trong bối cảnh quốc tế hiện nay, giáo dục quyền con người được coi là một trong những biện pháp quan trọng nhằm xây dựng xã hội công bằng, hòa bình, nhân văn và phát triển bền vững. Ở Việt Nam, nội dung này gắn liền với nhiệm vụ xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, đặt ra yêu cầu ngày càng cao đối với công tác đào tạo, nghiên cứu và phát triển đội ngũ chuyên gia trong lĩnh vực pháp luật về quyền con người.
Một trong những dấu mốc nổi bật của Chương trình là việc đạt kiểm định chất lượng theo tiêu chuẩn AUN-QA vào năm 2017, trở thành Chương trình thạc sĩ Luật đầu tiên ở Việt Nam đạt chuẩn đánh giá chất lượng của mạng lưới các trường đại học Đông Nam Á. Đây không chỉ là sự ghi nhận đối với nỗ lực bền bỉ của Nhà trường, đội ngũ giảng viên và người học, mà còn khẳng định hướng đi đúng đắn trong xây dựng một chương trình đào tạo có tính liên ngành, quốc tế hóa và thích ứng cao.
Trong giai đoạn 2016 – 2026, Chương trình tiếp tục được triển khai ổn định, đào tạo liên tục 11 khóa và đang tuyển sinh khóa thứ 12 vào năm 2026. Chương trình đã thu hút 197 thí sinh dự tuyển, gần 150 học viên trúng tuyển; đội ngũ học viên đến từ nhiều cơ quan, tổ chức, lĩnh vực công tác khác nhau. Sự đa dạng này tạo nên môi trường học tập giàu tính thực tiễn, kết nối hiệu quả giữa tri thức học thuật và yêu cầu nghề nghiệp.
Kết quả khảo sát định kỳ cho thấy Chương trình nhận được sự đánh giá tích cực từ người học và người sử dụng lao động. Trong 5 khóa gần nhất, 92% cựu học viên hài lòng với chất lượng tổng thể của Chương trình; hơn 92% cho rằng Chương trình trang bị năng lực đáp ứng yêu cầu công việc. Đặc biệt, 100% đại diện người sử dụng lao động ghi nhận người học tốt nghiệp đáp ứng yêu cầu thực hiện công việc. Những kết quả này cho thấy Chương trình không chỉ có giá trị về mặt học thuật, mà còn tạo tác động thực tiễn rõ nét trong phát triển nguồn nhân lực phục vụ xã hội.
Điểm đặc sắc của Chương trình nằm ở cách tiếp cận liên ngành, sử dụng tri thức luật học làm nền tảng, đồng thời tích hợp tri thức từ các ngành khoa học xã hội như triết học, chính trị học, xã hội học, sử học. Chương trình cũng được xây dựng trên cơ sở tham khảo kinh nghiệm của nhiều chương trình thạc sĩ về quyền con người tại các trường đại học có uy tín như Đại học Oslo, Đại học Lund, Đại học Mahidol, đồng thời nhận được sự hỗ trợ, đánh giá cao từ nhiều đối tác quốc tế.
Tại Hội nghị, các tham luận và ý kiến thảo luận tập trung làm rõ ba nhóm vấn đề lớn: đánh giá thực chất quá trình phát triển của Chương trình trong giai đoạn 2016 – 2026; nhận diện các yêu cầu đổi mới đào tạo trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới; và đề xuất định hướng nâng cao chất lượng, mở rộng ảnh hưởng học thuật, thực tiễn của Chương trình trong thời gian tới.
Tại Hội nghị, PGS.TS. Đặng Minh Tuấn (chủ nhiệm Khoa Luật Hiến pháp và Luật Hành chính) đã đại diện trình bày Tham luận báo cáo tổng kết 10 năm đào tạo thạc sĩ chuyên ngành Pháp luật về Quyền con người. Báo cáo đã cung cấp bức tranh toàn diện về quá trình xây dựng, vận hành và phát triển Chương trình. Báo cáo nhấn mạnh, ngay từ khi xây dựng, Chương trình đã lựa chọn cách tiếp cận lấy pháp luật làm trọng tâm, đặt trong bối cảnh quốc gia, đồng thời kết hợp với các tiêu chuẩn quốc tế, khu vực và kinh nghiệm của Việt Nam về bảo vệ, bảo đảm quyền con người. Đây là nền tảng quan trọng giúp Chương trình vừa bảo đảm tính học thuật chuyên sâu của một chương trình đào tạo sau đại học, vừa gắn với yêu cầu thực tiễn của quá trình xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam.
Một điểm được phân tích sâu tại Hội nghị là tính liên ngành và đa ngành của Chương trình. Bên cạnh nền tảng luật học, Chương trình tích hợp tri thức từ triết học, chính trị học, xã hội học, sử học, tâm lý học… nhằm giúp người học tiếp cận vấn đề quyền con người không chỉ như một hệ thống quy phạm pháp luật, mà còn như một lĩnh vực gắn với lịch sử tư tưởng, thiết chế chính trị, vận động xã hội và các chuẩn mực phát triển bền vững. Cách tiếp cận này cũng là điểm khác biệt quan trọng của Chương trình so với nhiều chương trình đào tạo pháp luật truyền thống, góp phần hình thành năng lực phân tích chính sách, tư duy phản biện và khả năng xử lý các vấn đề pháp lý – xã hội phức tạp cho người học.
Các ý kiến tại Hội nghị cũng khẳng định, cấu trúc Chương trình được thiết kế theo hướng hiện đại, khoa học và linh hoạt, với tổng khối lượng 60 tín chỉ, gồm khối kiến thức chung, khối kiến thức cơ sở và chuyên ngành, cùng khối kiến thức nghiên cứu khoa học và luận văn tốt nghiệp. Mạch chương trình đi từ nền tảng lý luận đến các tiêu chuẩn, cơ chế quốc tế; từ các nhóm quyền, nhóm chủ thể đặc thù đến bối cảnh pháp luật và cơ chế bảo vệ, thúc đẩy quyền con người ở Việt Nam. Thiết kế này giúp học viên có khả năng chuyển hóa tri thức lý luận thành năng lực nghiên cứu, tham vấn chính sách, thực hành nghề nghiệp và đề xuất giải pháp hoàn thiện pháp luật.
Nội dung chuyên môn của Hội nghị còn đi sâu vào yêu cầu đổi mới Chương trình trong kỷ nguyên mới. Các tham luận cho rằng đào tạo pháp luật về quyền con người cần được đặt trong mối liên hệ chặt chẽ với những vấn đề đang nổi lên của đời sống đương đại như chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo, quản trị tốt, môi trường, phát triển bền vững, bảo vệ dữ liệu cá nhân, quyền của các nhóm dễ bị tổn thương và các thách thức pháp lý trong bối cảnh toàn cầu hóa. Đây không chỉ là yêu cầu cập nhật nội dung đào tạo, mà còn là đòi hỏi về phương pháp tiếp cận mới, trong đó người học cần được trang bị năng lực nhận diện, phân tích và giải quyết các vấn đề quyền con người phát sinh từ thực tiễn phát triển.
Một chủ đề quan trọng khác được thảo luận là mối quan hệ giữa đào tạo định hướng nghiên cứu và yêu cầu tăng cường trải nghiệm thực tiễn. Hội nghị nhìn nhận, với đặc trưng là chương trình thạc sĩ định hướng nghiên cứu, Chương trình đã tạo được nền tảng học thuật vững chắc cho học viên. Tuy nhiên, trong giai đoạn tới, cần tiếp tục mở rộng các hoạt động seminar chuyên đề, tọa đàm học thuật, thực tập, tham quan thực tế, kết nối với cơ quan nhà nước, tổ chức quốc tế, tổ chức xã hội, cơ sở nghiên cứu và đơn vị sử dụng lao động. Việc tăng cường trải nghiệm thực tiễn sẽ giúp học viên hiểu rõ hơn tính ứng dụng của tri thức quyền con người trong xây dựng pháp luật, thực thi chính sách, quản trị công, tư pháp, trợ giúp pháp lý và phát triển cộng đồng.
Các tham luận cũng đề cập tới vấn đề phát triển nguồn nhân lực trong bối cảnh toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế. Theo đó, người học tốt nghiệp Chương trình không chỉ cần nắm vững pháp luật quốc tế và pháp luật Việt Nam về quyền con người, mà còn cần có năng lực ngoại ngữ, kỹ năng nghiên cứu độc lập, kỹ năng phân tích chính sách, năng lực đối thoại học thuật và khả năng làm việc trong môi trường đa ngành, đa văn hóa. Đây là những yêu cầu ngày càng quan trọng đối với đội ngũ chuyên gia pháp lý trong bối cảnh Việt Nam chủ động, tích cực hội nhập quốc tế và tham gia ngày càng sâu rộng vào các cơ chế hợp tác khu vực, toàn cầu.
Từ góc nhìn của cựu học viên, Hội nghị ghi nhận giá trị của Chương trình không chỉ nằm ở hệ thống kiến thức chuyên sâu, mà còn ở môi trường học tập khai phóng, học thuật và nhân văn. Việc học tập trong một cộng đồng gồm học viên đến từ nhiều cơ quan, tổ chức, lĩnh vực nghề nghiệp khác nhau đã tạo nên không gian trao đổi đa chiều, nơi lý luận được kiểm chứng bằng kinh nghiệm thực tiễn, và các vấn đề pháp lý được soi chiếu dưới nhiều góc nhìn nghề nghiệp. Đây là một trong những yếu tố góp phần làm nên sức sống riêng của Chương trình, đồng thời khẳng định vai trò của Trường Đại học Luật, ĐHQGHN trong xây dựng môi trường đào tạo sau đại học chất lượng cao, lấy người học làm trung tâm.
Trên tinh thần nhìn thẳng vào thực tiễn, Hội nghị cũng thảo luận về những thách thức đặt ra đối với Chương trình. Một số vấn đề được nhận diện gồm: yêu cầu tiếp tục chuẩn hóa và cập nhật học liệu; tăng cường tài liệu chuyên sâu bằng tiếng Việt; nâng cao năng lực ngoại ngữ học thuật cho người học; mở rộng cơ hội thực hành, nghiên cứu và công bố khoa học; đồng thời đổi mới công tác truyền thông tuyển sinh để xã hội nhận diện rõ hơn giá trị nghề nghiệp của lĩnh vực pháp luật về quyền con người. Việc nhận diện thẳng thắn các thách thức này cho thấy Hội nghị không chỉ mang ý nghĩa tổng kết thành tích, mà còn là diễn đàn chuyên môn để xác lập những nhiệm vụ đổi mới cụ thể, khả thi cho giai đoạn tiếp theo.
Từ các tham luận và trao đổi tại Hội nghị, có thể thấy định hướng phát triển Chương trình trong thời gian tới không dừng lại ở việc duy trì một chương trình đào tạo sau đại học chuyên sâu, mà hướng tới xây dựng một trung tâm học thuật, nghiên cứu và tư vấn chính sách về pháp luật quyền con người trong hệ sinh thái Đại học Quốc gia Hà Nội. Trường Đại học Luật, ĐHQGHN sẽ tiếp tục hoàn thiện nội dung và cấu trúc Chương trình; phát triển các học phần mới về quyền con người và môi trường, quản trị tốt, quyền con người và công nghệ số; mở rộng tiếp cận liên ngành; chuẩn hóa hệ thống học liệu; tăng cường hợp tác quốc tế, trao đổi giảng viên, học viên, thực tập sinh và nghiên cứu chung. Đây là những bước đi có ý nghĩa chiến lược nhằm đưa Chương trình chuyển từ vị thế tiên phong sang giai đoạn phát triển có chiều sâu, bền vững và hội nhập hơn.
