Ngày 29/10/2026, Trường Đại học Luật, Đại học Quốc gia Hà Nội tổ chức tọa đàm khoa học “Thực hành trí tuệ nhân tạo có trách nhiệm trong lĩnh vực giáo dục: Khung đạo đức quốc gia, quản trị rủi ro và thực tiễn ứng dụng”. Tọa đàm là diễn đàn trao đổi học thuật nhằm làm rõ cơ sở đạo đức, pháp lý và các giải pháp quản trị rủi ro trong ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), hướng tới xây dựng hệ sinh thái công nghệ giáo dục an toàn, minh bạch và lấy con người làm trung tâm.
Phát biểu khai mạc tọa đàm, PGS.TS. Trịnh Tiến Việt, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Luật, Đại học Quốc gia Hà Nội, nhấn mạnh AI đang tạo ra những thay đổi sâu sắc trong giáo dục đại học, từ giảng dạy, học tập, nghiên cứu khoa học đến kiểm tra, đánh giá và quản trị nhà trường. Bên cạnh những cơ hội nâng cao chất lượng và hiệu quả giáo dục, việc ứng dụng AI cũng đặt ra nhiều thách thức về đạo đức, pháp lý và quản trị, đặc biệt là yêu cầu bảo đảm an toàn, minh bạch, trách nhiệm giải trình và liêm chính học thuật.
Các tham luận tập trung vào quản trị AI, bảo vệ quyền của người học và liêm chính học thuật
Tại tọa đàm, PGS.TS.NGƯT. Nguyễn Thị Quế Anh trình bày tham luận “Tác động của Khung đạo đức AI quốc gia đến giáo dục: Chuyển dịch triết lý và mô hình quản trị thuật toán”, phân tích yêu cầu đổi mới tư duy giáo dục và mô hình quản trị trong bối cảnh AI ngày càng tham gia sâu vào các hoạt động đào tạo. Theo đó, giáo dục đại học cần chú trọng phát triển tư duy phản biện, năng lực thẩm định thông tin, khả năng nhận diện thiên lệch và trách nhiệm của người học khi sử dụng công nghệ.
Với tham luận “Bảo đảm an toàn và quyền con người trong ứng dụng trí tuệ nhân tạo lĩnh vực giáo dục: Phân tích thực tiễn từ một số case study”, TS. Đinh Văn Dũng, Viện Công nghệ thông tin, Đại học Quốc gia Hà Nội, phân tích các trường hợp ứng dụng AI trong giáo dục và quản lý, qua đó chỉ ra những rủi ro liên quan đến quyền riêng tư, tính công bằng, sai lệch trong đánh giá và nguy cơ hạn chế năng lực học tập độc lập.
Tiếp nối các nội dung trên, PGS.TS. Nguyễn Bích Thảo trình bày tham luận “Thực thi nguyên tắc minh bạch và trách nhiệm giải trình trong Công nghệ Giáo dục (EdTech) theo tiêu chuẩn đạo đức AI quốc gia”, làm rõ yêu cầu chuyển hóa các nguyên tắc đạo đức thành cơ chế quản trị cụ thể, đặc biệt trong hoạt động kiểm tra, đánh giá và giám sát người học. Tham luận nhấn mạnh sự cần thiết của việc lưu vết, kiểm chứng kết quả, bảo đảm cơ chế giải trình và phúc tra, đồng thời khẳng định AI chỉ đóng vai trò hỗ trợ, không thay thế trách nhiệm chuyên môn của giảng viên và cơ sở giáo dục.
Trong tham luận “Bảo vệ liêm chính học thuật và tôn trọng quyền tự quyết: Đề cao ‘kiểm soát của con người’ và ‘đối soát văn hóa’ trong kỷ nguyên số”, PGS.TS.NGƯT. Nguyễn Thị Quế Anh tiếp tục đặt ra yêu cầu bảo vệ tính trung thực trong nghiên cứu, tôn trọng sự đa dạng văn hóa và hạn chế nguy cơ AI tái tạo những định kiến từ dữ liệu. Việc sử dụng AI cần gắn với năng lực kiểm chứng, phản biện và chủ động chịu trách nhiệm của người sử dụng.
Hướng tới hệ sinh thái công nghệ giáo dục có trách nhiệm
Trong phiên thảo luận bàn tròn, các đại biểu tập trung trao đổi về những vấn đề thực tiễn trong ứng dụng AI vào giảng dạy, học tập, nghiên cứu khoa học và quản trị đại học; đồng thời thảo luận các giải pháp tăng cường minh bạch, tăng cường hiệu quả đánh giá kết quả học tập, bảo vệ dữ liệu cá nhân, kiểm soát rủi ro và bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của người học.
Các ý kiến tại tọa đàm cho thấy, ứng dụng AI có trách nhiệm không chỉ dừng lại ở việc bảo đảm công nghệ vận hành hiệu quả mà còn phải đánh giá được tác động thực tế đối với chất lượng giáo dục, năng lực phát triển lâu dài và cơ hội học tập công bằng của người học. Trong đó, vai trò giám sát, can thiệp và chịu trách nhiệm của con người cần được duy trì xuyên suốt quá trình triển khai và sử dụng công nghệ.
Với các tham luận chuyên sâu và trao đổi đa chiều, tọa đàm góp phần kết nối nghiên cứu khoa học với thực tiễn quản trị giáo dục, thúc đẩy việc cụ thể hóa các nguyên tắc đạo đức AI thành những cơ chế triển khai khả thi, phù hợp với bối cảnh Việt Nam. Chương trình được tổ chức thành công tốt đẹp, góp phần lan tỏa nhận thức về ứng dụng trí tuệ nhân tạo an toàn, minh bạch, hiệu quả và có trách nhiệm trong giáo dục đại học.
